ทักษะที่คนยุคใหม่ต้องมีเพื่อให้รอดในยุค AI
Hard Skill เปรียบเหมือนกล้ามเนื้อที่แข็งแกร่ง Soft Skill เปรียบเหมือนความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ นักกีฬาที่ดีต้องมีทั้งสองอย่าง คนทำงานยุคใหม่ก็เช่นกัน
Speakers:
อ. เวท ชไลเวท พิพัฒพรรณวงศ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท นายน์เอ็กซ์เพิร์ท จำกัด
อ.ป๊อป ดร.ทรงศักดิ์ พุ่มสวัสดิ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท คีย์โซลูชั่นเทรนนิ่ง จำกัด
คุณแสตมป์ กันตณัฐ วุฒิธร ผู้ช่วยผู้จัดการฝ่ายวิเคราะห์สินทรัพย์ดิจิทัล จาก บริษัท บิทคับ แล็บส์ จำกัด
ในงาน MOU Ceremony ของ Bitkub Academy x 9Expert x Key Solutions Training ณ ห้อง Zillaspace FYI Center
The Next Humans Skills ทักษะที่คนยุคใหม่ต้องมีเพื่อให้รอดในยุค AI
คุณเคยสงสัยไหมว่า ในยุคที่ AI สามารถทำงานได้เก่งกว่ามนุษย์ในหลายๆ เรื่อง แล้วทักษะอะไรที่จะทำให้เรายังมีคุณค่าในตลาดแรงงาน?
จากงาน Bitkub Blockchain Technology Conference ที่จัดขึ้นเมื่อเร็วๆ นี้ ผู้เชี่ยวชาญด้าน Digital Transformation จาก 3 องค์กรชั้นนำ ได้มาร่วมแชร์มุมมองเรื่อง "The Next Humans Skills" หรือทักษะที่มนุษย์ยุคใหม่ต้องมี ไม่ว่าจะเป็น
อ.เวท ชไลเวท - CEO ของ 9Expert Training และ Microsoft MVP
อ.ป๊อป ทรงศักดิ์ พุ่งสวัสดิ์ - CEO ของ Key Solution Training
แสตมป์-กันตณัฐ วุฒิธร ผู้ช่วยผู้จัดการฝ่ายวิเคราะห์สินทรัพย์ดิจิทัล จาก บริษัท บิทคับ แล็บส์ จำกัด
บทความนี้จะพาคุณไปทำความเข้าใจว่า ทำไมในยุคที่ AI เข้ามามีบทบาท เราถึงต้องมีทั้ง Hard Skills และ Soft Skills พร้อมๆ กัน และจะเตรียมตัวอย่างไรให้พร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลง
The Next Humans Skills คืออะไร?
มุมมองจาก 3 ผู้เชี่ยวชาญ
อาจารย์เวท มองว่า The Next Humans Skills คือ "ทักษะในยุคใหม่ที่มวลมนุษย์จะต้องมี" ซึ่งประกอบด้วย
ความสามารถในการเรียนรู้สิ่งใหม่
ความสามารถในการปรับตัว (Adaptability)
ความเข้าใจและนำเทคโนโลยีมาใช้ เพื่อลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพ
คุณป๊อป เปรียบเทียบแบบเข้าใจง่ายว่า
"Hard Skill เปรียบเหมือนการจัดการน้ำในเหตุการณ์น้ำท่วม ต้องมีระบบ มีการวางแผน วิเคราะห์ข้อมูล แต่ Soft Skill คือการสื่อสาร การสร้าง Empathy กับคนที่ได้รับผลกระทบ การทำงานร่วมกันระหว่างภาครัฐ-เอกชน เราขาดอย่างใดอย่างหนึ่งไม่ได้" สิ่งสำคัญที่คุณป๊อปเน้นคือ ไม่เกี่ยวกับอายุ แต่เกี่ยวกับความสามารถในการเรียนรู้และปรับตัว คุณแสตมป์ จาก Bitkub มองว่า The Next Humans Skills ต้องมี 3 ด้าน +1
Financial Literacy - ความรู้ด้านการเงิน
Digital Literacy - ความรู้เรื่อง AI และ Automation
Soft Skill Management - ทักษะที่ AI ทำไม่ได้
Health Literacy (+1) – การดูแลสุขภาพ
ทำไมต้องมีทั้ง Hard Skills และ Soft Skills?
เปรียบเทียบกับการเล่นกีฬา
คุณป๊อปให้ตัวอย่างที่เข้าใจง่ายว่า
กล้ามเนื้อที่แข็งแกร่ง = Hard Skills (เทคนิค เครื่องมือ)
ความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ = Soft Skills (การสื่อสาร ภาวะผู้นำ)
นักกีฬาที่ดีต้องมีทั้งสองอย่าง ถ้ามีแค่กล้ามเนื้อแข็งแรงแต่ไม่ยืดหยุ่น ก็บาดเจ็บง่าย ในโลกการทำงานก็เช่นกัน
มี Hard Skills อย่างเดียว = มีเครื่องมือแต่ไม่รู้จักทำงานร่วมกับคน
มี Soft Skills อย่างเดียว = เป็นคนดี ทำงานด้วยแล้วมีความสุข แต่ขาดประสิทธิภาพ
ตัวอย่างจากโรงงานในจีน
คุณแสตมป์เล่ากรณีโรงงานในจีนที่น่าสนใจ
เดิม: มีพนักงาน 1,500 คน
3 ปีต่อมา: เหลือเพียง 15 คน
คำถามคือ 15 คนที่เหลืออยู่มีอะไรต่างจากคนอื่น?
คำตอบ: พวกเขามีทั้ง Hard Skills ที่สามารถควบคุม AI ได้ และ Soft Skills ที่ทำให้พวกเขาเป็น Manager ที่ดี
สถิติที่ต้องรู้: ตลาดแรงงานไทยปัจจุบัน
คุณแสตมป์แชร์ข้อมูลที่น่าตกใจเกี่ยวกับรายได้ของคนไทย
รายได้เฉลี่ยของคนไทย
GDP per Capita: ~7,000 ดอลลาร์ต่อปี
ผู้ประกันตนมาตรา 33: 24 ล้านคน
การกระจายรายได้
60% ของคนไทยมีเงินเดือน 7,000-15,000 บาท
15% มีเงินเดือนเกิน 25,000 บาท
5% มีเงินเดือนเกิน 50,000 บาท (ซึ่งเป็นขั้นต่ำของประเทศอุตสาหกรรม)
2% มีเงินเดือนเกิน 80,000 บาท
ความหมายของตัวเลขเหล่านี้
ในยุคที่คนจากต่างประเทศเข้ามาทำงานในไทยมากขึ้น และคนไทยมีข้อจำกัดด้าน:
ภาษา
เทคโนโลยี
การอัปสกิลตัวเองจึงเป็นเรื่องที่หลีกเลี่ยงไม่ได้
Human Intelligence ที่ AI ทำไม่ได้
คุณป๊อปนำเสนอแนวคิดที่น่าสนใจว่า นอกจาก AI (Artificial Intelligence) แล้ว เรายังต้องพัฒนา HI (Human Intelligence) ใน 5 ด้าน:
1. Emotional Intelligence (EQ) ความฉลาดทางอารมณ์
ควบคุมอารมณ์ได้
ในยุคที่ข้อมูลข่าวสารถาโถมเข้ามา คนมีแนวโน้มใจร้อนขึ้น
ต้องฝึกให้เป็นคนใจเย็น รู้จักจัดการอารมณ์
2. Social Intelligence ความฉลาดทางสังคม
ความสามารถในการเข้าสังคมกับผู้อื่น
ไม่ใช่แค่เก่งด้านเทคนิค แต่ต้องสื่อสารและทำงานร่วมกับคนอื่นได้
ตัวอย่าง: วิศวกรที่เก่งแต่เป็นคนขี้อาย ก็ต้องพัฒนาด้านนี้
3. Judgment Intelligence ความฉลาดในการตัดสินใจ
เลือก A หรือ B ได้อย่างถูกต้อง
ไม่ตัดสินผิดพลาดจากข้อมูลที่ได้รับ
สำคัญมากเพราะส่งผลกระทบต่อผลลัพธ์
4. Meaning Intelligence ความฉลาดในการสร้างคุณค่า
ทำให้คนอื่นรู้สึกว่าเขามีคุณค่า
ถ้าเป็นหัวหน้า ลูกน้องอยากทำงานด้วย
ถ้าเป็นลูกน้อง หัวหน้าอยากทำงานด้วย
5. Ethical Intelligence ความฉลาดด้านจริยธรรม
รู้ว่าอะไรควรทำ อะไรไม่ควรทำ
สำคัญมากในยุคที่เทคโนโลยีก้าวหน้า
เกี่ยวข้องกับ ESG และความรับผิดชอบต่อสังคม
องค์กรจะเริ่มต้นพัฒนา AI Skills ได้อย่างไร?
อาจารย์เวทแนะนำ 3 คีย์เวิร์ดหลัก
1. DATA (ข้อมูล)
AI ชอบข้อมูล
ข้อมูลที่ดี = AI ที่เก่ง
องค์กรต้องเริ่มจัดการข้อมูลให้เป็นระบบ
2. AUTOMATION (ระบบอัตโนมัติ)
งานซ้ำๆ ที่เสียเวลา → Automation → AI Automation
ประหยัดเวลาและต้นทุน
3. AI (ปัญญาประดิษฐ์)
AI Agent ที่ทำงานแทนคน
ต่อยอดจาก Automation
ขั้นตอนการเริ่มต้น AI
ระดับบุคคล
เริ่มรู้จัก AI (แม้แค่ตัวฟรี)
ลองคุย ลองใช้งาน เรียนรู้ศักยภาพ
หา Use Case ที่ใช้ได้จริงในงาน
ข้อควรระวัง
ห้ามเอาข้อมูลสำคัญของบริษัทไป Chat กับ AI แบบตั้งต้น
ChatGPT จะเอาข้อมูลไปเทรนต่อได้
องค์กรควรมี AI Policy ที่ชัดเจน
ระดับองค์กร
มีแนวทางหรือ Guideline ที่ชัดเจน
จัด Workshop หรือ Hackathon
ตั้งเป้า: "1 แผนก 1 Dashboard, 1 Workflow, 1 Agent"
ตัวอย่าง Use Case ที่ทำได้ง่าย
HR Department
อ่านอีเมลลูกค้า → เก็บข้อมูลอัตโนมัติ
Resume ของผู้สมัครงาน → ประเมินและตอบกลับอัตโนมัติภายใน 5 นาที
HR Agent ตอบคำถามเรื่อง Benefits ได้ 24/7
Sales Department
สร้าง Sales Dashboard แบบ Real-time
Automate การส่งใบเสนอราคา
Chatbot ตอบคำถามลูกค้าเบื้องต้น
คำแนะนำสำหรับคนรุ่นใหม่
มุมมองจากคุณแสตมป์: โฟกัสที่ Expertise
หลักการสำคัญ
"The best known is better than the best"
"คนที่เป็นที่รู้จักมากที่สุด ดีกว่าคนที่ดีที่สุด"
ความหมาย: ต่อให้เราเก่งแค่ไหน ถ้าสื่อสารออกมาไม่ได้ ก็ไม่มีประโยชน์
กลยุทธ์สำหรับคนเริ่มต้น
1. เลือกอุตสาหกรรมที่ถูกต้อง
คุณแสตมป์ยกตัวอย่างจากตัวเอง
ถ้าเข้าสู่อุตสาหกรรมหุ้น = ต้องแข่งกับคนที่ทำมา 30-40 ปี
แต่ถ้าเข้า Emerging Market (เช่น Crypto) = เริ่มพร้อมกับทุกคน ความขยันชนะ
2. สร้าง Expertise ให้แข็งแกร่ง
เหตุผลที่ต้องมี Expertise
ถ้าไม่มี → AI ทำแทนได้
ถ้ามี → เราสั่ง AI ได้ และรู้ว่าผลลัพธ์ถูกหรือผิด
หัวหน้างานไม่จำเป็นต้องมีเรา ถ้าเขาสั่ง AI ได้เอง
3. พัฒนา Soft Skills ควบคู่ไป
เมื่อเป็น Management Level:
ไม่ใช่ทำแค่ Task เดียว
ต้องรู้การเงินของบริษัท (Financial)
ต้องรู้เรื่องภาษี (Tax)
ต้องบริหารคน (People Management)
เทคโนโลยีในยุคปัจจุบัน : Nokia vs Smartphone
คุณป๊อปให้อุปมาที่น่าคิด
ยุค Nokia
ทุกคนใช้เหมือนกัน
ประสิทธิภาพเท่ากัน
เล่นแค่เกมงู
ยุค Smartphone
แต่ละคนมีแอปต่างกัน
ศักยภาพของแต่ละคนแตกต่างกัน
คนที่ไม่อัพสกิล = ตกยุค
ข้อคิด: แม้จบการศึกษาเหมือนกัน แต่ถ้าไม่อัพสกิลตัวเองอย่างต่อเนื่อง จะถูกทิ้งห่างโดยคนที่เรียนรู้ตลอดเวลา
Key Takeaways
1. The Next Humans Skills = Hard Skills + Soft Skills
ขาดอย่างใดอย่างหนึ่งไม่ได้ เหมือนกล้ามเนื้อที่ต้องมีทั้งความแข็งแรงและความยืดหยุ่น
2. 3 ทักษะหลักที่ต้องพัฒนา
Financial Literacy: การลงทุนทำให้เงินเติบโตได้ถึง 10 เท่า
Digital Literacy: AI และ Automation ไม่ใช่อนาคต แต่เป็นปัจจุบัน
Soft Skill Management: สิ่งที่ AI ทำไม่ได้และทำไม่ได้
3. พัฒนา 5 Human Intelligence
Emotional Intelligence (EQ)
Social Intelligence
Judgment Intelligence
Meaning Intelligence
Ethical Intelligence
4. การเริ่มต้นกับ AI
เริ่มจากการรู้จัก → ลองใช้ → หา Use Case
ระวังเรื่องความปลอดภัยของข้อมูล
เรียนรู้แบบ "Play & Learn"
5. สำหรับคนรุ่นใหม่
เลือก Emerging Industry ที่เหมาะสม
สร้าง Expertise ให้แข็งแกร่ง
พัฒนา Soft Skills ควบคู่ไป
อย่าลืม: คนที่รู้จักมากกว่า ดีกว่าคนที่ดีที่สุด
เริ่มต้นวันนี้เลย
ไม่ว่าคุณจะอายุเท่าไหร่ อยู่ในตำแหน่งไหน การเรียนรู้และปรับตัวคือกุญแจสำคัญ
อาจารย์เวทฝากไว้ว่า
"ความสามารถของคนไทยในการปรับตัวนั้นสูงมาก เราเคยเป็น Number One ของโลกในการใช้ Facebook แต่ที่สำคัญคือการเอาเทคโนโลยีมาใช้ให้เกิดประโยชน์จริง"
และคุณป๊อปเตือนใจว่า
"อย่าลืมว่า AI ได้ขึ้นราคาอัพเดตเป็นหลายชั่วโมงเลย เราไม่จำเป็นต้องรู้ทุกอย่าง แต่เราต้องรู้ว่าจะหยิบเครื่องมือไหนมาใช้"
คำถามสำหรับคุณ
วันนี้คุณได้เรียนรู้อะไรใหม่บ้าง?
ทักษะไหนที่คุณต้องพัฒนาเพิ่มเติม?
คุณจะเริ่มต้นลงมือทำอย่างไร?
โลกกำลังเปลี่ยนแปลงเร็วกว่าที่เคย คำถามไม่ใช่ว่า "จะเปลี่ยนไหม" แต่คือ "จะปรับตัวทันไหม"
ถึงเวลาลงทุนกับตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นการเรียนรู้ทักษะใหม่ ทั้ง Hard Skills, Soft Skills การทำความเข้าใจการเงินที่ถูกต้อง ทุกอย่างเริ่มต้นได้ตั้งแต่วันนี้ ร่วมสร้างทักษะให้กับบุคลากรในโลกยุคใหม่ กับการเรียนของเราได้ที่ www.thenexthumansskills.com
แนะนำหลักสูตรเรียนรู้กับ The Next Humans Skills
The Next-Gen Strategic Leadership in the Digital Era Economy (2 วัน) หลักสูตรพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์สำหรับผู้บริหารยุคดิจิทัล เสริมทักษะการคิดเชิงกลยุทธ์ การใช้ข้อมูลและ AI ในการตัดสินใจ และการนำการเปลี่ยนแปลง เพื่อขับเคลื่อนองค์กรสู่ความสำเร็จอย่างยั่งยืนในเศรษฐกิจดิจิทัล
The Next-Step Data-Driven Leadership & Strategic Communication (2 วัน) หลักสูตรสำหรับผู้นำระดับกลาง (Middle Management) ที่ต้องการพัฒนาทักษะการตัดสินใจด้วยข้อมูลและ AI พร้อมเสริมการสื่อสารเชิงกลยุทธ์และ Data Storytelling เพื่อถ่ายทอด Insight และขับเคลื่อนทีมและองค์กรอย่างมีประสิทธิภาพ
The Next-Gen Innovator : AI, Automation and Blockchain (Citizen Developer) (2 วัน) หลักสูตรพัฒนา Citizen Developer สำหรับบุคลากรทุกระดับ เรียนรู้การสร้างระบบอัตโนมัติ แอป และ AI Solution ด้วย Power Platform โดยไม่ต้องเขียนโค้ด พร้อมเข้าใจการประยุกต์ใช้ Blockchain และพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมเพื่อขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงในองค์กร
The Next Accelerator: Workforce AI & Financial Empowerment (2 วัน) หลักสูตรพัฒนาศักยภาพบุคลากรรุ่นใหม่ (Aspire Level) ผสาน Mindset, AI Productivity Tools และ Financial Literacy เพื่อยกระดับการทำงาน การตัดสินใจ และการวางแผนชีวิตทางการเงินอย่างยั่งยืนในยุคเศรษฐกิจดิจิทัล
